Kök neden analizi, bir iş kazasının görünen nedeninin arkasındaki yönetim, planlama ve organizasyon eksikliklerini bulup tekrarını önleyen sistematik incelemedir. Aşağıda bir depoda taşınabilir merdivenden düşme kazası, balık kılçığı (Ishikawa) diyagramı ve 5 Neden yöntemiyle yan yana çözülüyor; sorumlu ve terminli faaliyet tablosu ile kopyalanabilir şablonlar da veriliyor.
Öne çıkanlar
- Kök neden analizi kazanın nasıl olduğunu değil, hangi yönetim, planlama veya organizasyon eksikliğinin buna izin verdiğini ortaya koyar.
- Balık kılçığı olası nedenleri kategori kategori tarar, 5 Neden ise kanıtla doğrulanan nedeni sistem eksikliğine kadar derinleştirir; çoğu kazada ikisi birlikte kullanılır.
- "Çalışan dikkatsizdi" bir sonuç değil, sorulacak bir sonraki sorunun başlangıcıdır; ÇSGB'nin yayımladığı kılavuzlar da bu tür sonuçları kök neden saymaz.
- Her faaliyetin sorumlusu, termini ve etkinlik kontrolü olmalıdır; Risk Değerlendirmesi Yönetmeliği m.10 tedbir planlarında sorumlu ile başlama ve bitiş tarihini ister.
- Analiz bildirimi beklemez: kaza kolluğa derhal, SGK'ya en geç kazadan sonraki üç iş günü içinde bildirilir; bulgular risk değerlendirmesine ve işe dönüş eğitimine aktarılır.
Doğrudan neden, altta yatan neden ve kök neden nasıl ayrılır?
Doğrudan neden, olayın en açık nedenidir; çalışanın ayağının kayması gibi. Altta yatan neden, güvensiz durum veya davranışın arkasındaki daha az belirgin sistemsel nedendir. Kök neden ise diğer hataları doğuran ve çoğunlukla yönetim, planlama veya organizasyon kaynaklı başarısızlıktır. ÇSGB'nin Kazaları ve Olayları Araştırma El Kitabı üç düzey için de önlem ister.
| Düzey | Ne anlatır | Merdiven örneğinde | Önlem düzeyi |
|---|---|---|---|
| Doğrudan neden | Zararı başlatan en görünür durum | Merdiven ayağının ıslak zeminde kayması | Anlık düzeltme |
| Altta yatan neden | Güvensiz durum ya da davranışa izin veren koşul | Kaymaz pabucu eksik merdivenin kontrolsüz kullanımı | Süreç düzeltmesi |
| Kök neden | Diğer hataları doğuran yönetim, planlama veya organizasyon eksikliği | Risk değerlendirmesinin toplama işini sahada incelememesi | Yönetim sistemi değişikliği |
6331 sayılı Kanun inceleme için yöntem adlandırmaz. ÇSGB'nin 2023 tarihli Kaza/Olay İnceleme ve Kök Neden Analizi rehberi 5N1K, balık kılçığı, bariyer, papyon, hata ağacı ve olay ağacı analizlerini anlatır; balık kılçığını her kaza incelemesinde kullanılabilecek basit bir teknik sayar ve uygulamasında "Neden?" sorusunun en az beş kez sorulmasını ister.
Örnek olay: depoda taşınabilir merdivenden düşme
Aşağıdaki olay kurgusaldır; işyeri ve kişiler uydurmadır. Kök neden analizi incelemenin üçüncü adımıdır: ÇSGB'nin OSHA kılavuzundan çevirdiği rehber olay yerini korumak ve kayda almak, bilgi toplamak, kök sebepleri belirlemek ve düzeltici faaliyetleri uygulamak olarak dört adım sayar. İlk iki adım eksikse analiz tahmine dayanır.
| Alan | Kayıt |
|---|---|
| İşyeri | Kocaeli'de bir lojistik deposu; 85 çalışan, İSG kurulu var |
| Tarih ve saat | 13.10.2026 Salı, 16.40 (kamera kaydı); vardiya 17.00'de bitiyor |
| Kazalı | Sipariş toplama elemanı, 26 yaşında, işe gireli üç hafta |
| Olay | 2,4 m yükseklikteki raf gözünden 12 kg'lık koliyi almak için beş basamaklı alüminyum el merdivenine çıktı. Koliyi iki eliyle tutarak inerken merdivenin sağ arka ayağı yeni silinmiş zeminde kaydı, merdiven yana devrildi ve çalışan yaklaşık 1,3 m yükseklikten düştü. |
| Yaralanma | Sağ el bileğinde kırık (hastane raporu) |
| İlk müdahale | İlk yardımcı atel uyguladı; kazalı 112 ile hastaneye götürüldü; alan şeritle kapatıldı, merdiven kullanım dışı etiketlendi |
| Toplanan kanıtlar | Kamera kaydı, merdiven ve zemin fotoğrafları, iki tanık ifadesi, temizlik çizelgesi, eğitim kayıtları, depo risk değerlendirmesi, adresleme (raf yerleşim) raporu |
Olay yeri ve ifadeler için ilk belge tutanaktır. Alanların nasıl doldurulacağını iş kazası tutanağı örneği yazımızda anlattık.
Balık kılçığı (Ishikawa) diyagramı nasıl hazırlanır?
Balığın başına incelenen olayı yazın, ana kılçıklara neden kategorilerini yerleştirin ve ekiple her kategori için olası nedenleri tek tek sıralayın. Ardından her nedeni kanıtla doğrulayın ya da eleyin. ÇSGB'nin 2023 tarihli kök neden rehberi temel kategorileri metot, malzeme, makine-donanım, insan ve çevre olarak sayar; gerektiğinde yönetim gibi başlıklar eklenebilir.
Yöntem, Kaoru Ishikawa'nın adıyla anılan bir neden-sonuç diyagramıdır. İSG incelemelerinde yönetim kılçığını ayrıca açın: ÇSGB el kitabına göre kök nedenler neredeyse her zaman yönetim, organizasyon veya planlama hatalarıdır.
- Olayı yazın: "Sipariş toplama elemanı el merdiveninden düşerek el bileğini kırdı." Balığın başına sonucu yazın, suçlamayı değil.
- Kılçıkları çizin: İnsan, makine/ekipman, yöntem, malzeme, ortam ve yönetim.
- Ekibi kurun: İş güvenliği uzmanı, depo şefi, işi bilen bir toplama elemanı ve varsa çalışan temsilcisi aynı masada olsun.
- Her nedene kanıt bağlayın: Kanıtlanamayanı silmeyin, "elendi" ya da "doğrulanmadı" diye işaretleyin.
- Doğrulananları derinleştirin: En güçlü dalları 5 Neden zincirine taşıyın.
Doldurulmuş balık kılçığı tablosu
| Kategori | Olası neden | Kanıt | Sonuç |
|---|---|---|---|
| İnsan | Koliyi iki eliyle tutarak indi, tutunacak eli yoktu | Kamera kaydı | Doğrulandı |
| İnsan | Merdiven kullanımı uygulamalı gösterilmemişti | Eğitim kaydı, kazalının ifadesi | Doğrulandı |
| İnsan | Yorgunluk, fazla mesai | Puantaj: son iki haftada fazla mesai yok | Elendi |
| Makine/ekipman | Sağ arka ayakta kaymaz pabuç yoktu | Merdiven fotoğrafları | Doğrulandı |
| Makine/ekipman | Depodaki tek platform merdiven iki haftadır arızalıydı | Bakım talep formu | Doğrulandı |
| Yöntem | Üst gözlerden ağır koli toplamaya ilişkin talimat yoktu | Talimat listesi | Doğrulandı |
| Malzeme | 12 kg'lık tutamaksız koli en üst gözdeydi | Adresleme raporu | Doğrulandı |
| Ortam | Zemin toplama sürerken ıslak paspasla silinmiş, uyarı levhası konmamıştı | Temizlik çizelgesi, kamera kaydı | Doğrulandı |
| Ortam | Koridor aydınlatması yetersizdi | Lambalar çalışıyor, tanıklar görüş sorunu anlatmıyor | Elendi |
| Yönetim | Risk değerlendirmesinde merdivenle toplama ayrı ele alınmamıştı | Depo risk değerlendirmesi | Doğrulandı |
| Yönetim | Üç hafta önceki benzer kayma kayda geçmemişti | İkinci tanığın ifadesi | Doğrulandı |
| Yönetim | Vardiya sonunda sipariş yığılması ve saatlik toplama hedefi | Performans raporu, amir ifadesi | Katkıda bulunan |
Doğrulanan nedenleri mevzuatla da eşleştirin. İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği (İş Ekipmanları Yönetmeliği) Ek-II, portatif el merdiveni ayaklarının kaymasının önlenmesini (4.2.2) ve merdivende elle yük taşınsa bile tutunacak yer bulunmasını (4.2.3) ister.
5 Neden analizi nasıl yapılır?
Olayı yazın ve "Neden oldu?" diye sorun; her cevabı kanıtla doğrulayıp aynı soruyu bu kez o cevaba yöneltin. Cevaplar bir yönetim, planlama veya organizasyon eksikliğine ulaşıp anlamını yitirmeye başlayınca durun. Beş sayısı katı bir kural değildir; ÇSGB'nin yayımladığı el kitabı, sorunun kaç kez sorulduğuna takılmamayı önerir.
El kitabındaki örnek de bir merdiven düşmesidir: zincir "John bacağını kırar" ile başlar, "Merdiven kayar" ve "Merdiven sabitlenmemiş" basamaklarıyla ilerler. Depo örneğinde zincir şöyle kurulur.
Ana zincir: merdiven neden kaydı?
| Sıra | Soru | Cevap | Kanıt |
|---|---|---|---|
| 1 | Çalışan neden düştü? | Merdivenin sağ arka ayağı kaydı ve merdiven devrildi; iki eli dolu olduğu için tutunamadı | Kamera kaydı |
| 2 | Merdiven neden kaydı? | Bir ayağında kaymaz pabuç yoktu ve zemin ıslaktı | Fotoğraflar, temizlik çizelgesi |
| 3 | Pabucu eksik merdiven neden kullanımdaydı? | El merdivenleri hiçbir kontrol listesinde yoktu; hasarlı ekipmanı ayırma uygulaması işlemiyordu | Kontrol kayıtları |
| 4 | Merdivenler neden kontrol dışındaydı? | Risk değerlendirmesinde toplama işi tek satırda "yüksekten düşme" olarak geçiyor, merdiven ayrı ele alınmıyordu | Depo risk değerlendirmesi |
| 5 | Risk değerlendirmesi bunu neden kaçırdı? | Değerlendirme, toplama işi sahada izlenmeden ve toplama elemanlarının görüşü alınmadan önceki yılın tablosu üzerinden güncellenmişti | Ekip toplantı tutanağı, katılım listesi |
Kök neden: Risk değerlendirmesinin sahadaki gerçek iş akışına ve işi yapanların görüşüne dayanmaması. Risk Değerlendirmesi Yönetmeliği m.6, ekibe çalışan temsilcilerini ve riskler konusunda bilgi sahibi çalışanları da katar; bu ilke uygulanmadığı için merdivenle toplama gözden kaçmıştı.
İkinci dal: çalışanın eli neden doluydu?
Her doğrulanmış neden kendi dalını açar. İkinci dal şöyle iner: 12 kg'lık koli en üst gözdeydi ve merdivende bırakacak yer yoktu; koli oradaydı, çünkü adresleme planında ağırlık kuralı yoktu; kural yoktu, çünkü raf ve yerleşim değişiklikleri İSG yönünden değerlendirilmiyordu.
İki dalın ortak noktası, iş değişirken risk değerlendirmesinin değişmemesidir. Faaliyet planı bu yüzden yalnızca merdiveni değil, değerlendirme sürecini de hedefler.
Düzeltici ve önleyici faaliyet (DÖF) tablosu: sorumlu, termin, etkinlik
Analiz, kök nedene bağlanan ve takip edilen bir faaliyet planıyla tamamlanır. Risk Değerlendirmesi Yönetmeliği m.10, kararlaştırılan tedbirler için sorumlu kişi ya da bölümü, başlama ve bitiş tarihini içeren planlar hazırlanmasını ve uygulamanın izlenmesini ister.
Aynı madde önlem sırasını tehlikeyi ortadan kaldırma, daha az tehlikeli olanla değiştirme ve kaynağında mücadele olarak verir; 6331 sayılı Kanun m.5 de toplu korunma tedbirlerine kişisel korunma tedbirlerine göre öncelik verilmesini ister. İş Ekipmanları Yönetmeliği Ek-II 4.1.2 ise el merdivenini yüksekte çalışmada ancak düşük risk, kısa süreli kullanım veya değiştirilemeyen işyeri koşullarında kabul eder; gün boyu tekrarlanan üst göz toplaması bu yüzden platform merdivene taşınır.
| No | Ele alınan neden | Faaliyet | Tür | Sorumlu | Termin | Etkinlik kontrolü |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 | Pabucu eksik merdiven | Tüm el merdivenlerini kontrol etmek, hasarlıları "kullanmayın" etiketiyle ayırmak | Düzeltme | Depo şefi | Kaza günü | Kontrol formu, fotoğraflar |
| 2 | Üst gözlerde el merdiveni kullanımı | Korkuluklu platform merdiven almak, arızalıyı onarmak, üst göz toplama talimatı yazmak | Düzeltici | Depo müdürü, satın alma | 30 gün | Saha gözleminde el merdiveni kullanılmıyor |
| 3 | Ağır kolinin üst gözde durması | Adresleme planına ağırlık kuralı eklemek, yerleşimi düzeltmek | Düzeltici | Depo müdürü | 21 gün | Adresleme raporu |
| 4 | Toplama sırasında ıslak zemin | Islak temizliği vardiya dışına almak; zorunlu temizlikte koridoru kapatmak | Düzeltici | İdari işler, temizlik firması | 7 gün | Temizlik çizelgesi, kamera kontrolü |
| 5 | Merdivenlerin kontrol dışında kalması | El merdivenlerini ekipman listesine almak; kullanım öncesi ve aylık kontrol listesi | Önleyici | İş güvenliği uzmanı | 14 gün | Aylık kontrol kayıtları |
| 6 | Sahadan kopuk risk değerlendirmesi (kök neden) | Depo bölümünü sahada gözlemle ve toplama elemanlarının katılımıyla yeniden değerlendirmek | Önleyici | İşveren vekili, risk değerlendirme ekibi | 30 gün | Güncel risk değerlendirmesi, katılım listesi |
| 7 | Yerleşimin İSG dışında kalması; vardiya sonu yığılma | Yerleşim değişikliğinde uzman görüşü şartı; toplama hedeflerini yığılma saatlerine göre planlamak | Önleyici | Operasyon müdürü | 30 gün | Değişiklik formları, saatlik toplama raporu |
| 8 | Kayda geçmeyen ramak kala | Ramak kala bildirim formu, kurul gündeminde aylık değerlendirme | Önleyici | İSG kurulu | 45 gün | Bildirim sayısı, kapanan faaliyetler |
| 9 | Uygulamalı eğitim eksikliği | Merdiven ve platform kullanımını uygulamalı eğitime eklemek; kazalıya işe dönüşte ilave eğitim | Düzeltici | İş güvenliği uzmanı | İşe dönüşten önce | Eğitim kayıtları |
Tür sütununda üç kavramı ayırın. Düzeltme, olayın yarattığı tehlikeyi hemen giderir; düzeltici faaliyet bu olayın nedenini ortadan kaldırır; önleyici faaliyet aynı nedenin başka bölüm ve işlerde doğurabileceği olayları hedefler.
Termin dolunca faaliyeti etkinliği görülmeden kapatmayın. Risk Değerlendirmesi Yönetmeliği m.10/3, tedbir uygulandıktan sonra risk seviyesinin yeniden belirlenmesini ister; örnekte 90. günde saha gözlemi yapılır ve depo riskleri L tipi 5x5 matrisle yeniden puanlanır.
Uzman, tespit ve önerilerini onaylı deftere de yazar (İş Güvenliği Uzmanlarının Görev, Yetki, Sorumluluk ve Eğitimleri Hakkında Yönetmelik, kısaca İGU Yönetmeliği, m.11/4). Tespit ve öneri defteri kayıtları faaliyet planıyla aynı numaraları kullanırsa takip kolaylaşır.
Kök neden analizi şablonu (boş tablolar)
Aşağıdaki üç tabloyu kopyalayıp kendi dosyanızda doldurabilirsiniz. Başlığa olay numarasını, olay tarihini, analiz ekibini ve rapor tarihini ekleyin.
1. Balık kılçığı
| Kategori | Olası neden | Kanıt | Sonuç (doğrulandı / elendi) |
|---|---|---|---|
| İnsan | |||
| Makine/ekipman | |||
| Yöntem | |||
| Malzeme | |||
| Ortam | |||
| Yönetim |
2. 5 Neden
| Sıra | Neden? | Cevap | Kanıt |
|---|---|---|---|
| 1 | |||
| 2 | |||
| 3 | |||
| 4 | |||
| 5 | |||
| Kök neden |
3. Faaliyet planı
| No | Ele alınan neden | Faaliyet | Tür | Sorumlu | Termin | Etkinlik kontrolü |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 | ||||||
| 2 | ||||||
| 3 |
Balık kılçığı mı, 5 Neden mi: hangisi ne zaman kullanılır?
Nedenleri belirsiz, birden çok kategoriye dağılan ve ekip görüşü gereken kazalarda balık kılçığıyla başlayın. Nedeni büyük ölçüde belli ve tek bir zincirle açıklanabilen olaylarda 5 Neden tek başına yeterli olabilir. Çoğu iş kazasında en sağlam yol, diyagramla olası nedenleri tarayıp doğrulananları 5 Neden ile derinleştirmektir.
| Ölçüt | 5 Neden | Balık kılçığı |
|---|---|---|
| Uygun olay | Nedeni görece açık, tek zincirli olay | Çok etkenli, nedenleri dağınık olay |
| Kim yürütür | Bir veya iki kişi başlatabilir | Ekip ve beyin fırtınası ister |
| Güçlü yanı | Derinlik: yönetim eksikliğine iner | Genişlik: kategori atlanmasını önler |
| Zayıf yanı | Tek zincire kilitlenebilir, bilinmeyende durur | Nedenler arası bağı göstermez |
İnceleme derinliğini yalnızca yaralanmanın ağırlığına göre değil, tekrar olasılığına ve en kötü olası sonuca göre seçin. ÇSGB el kitabı, merdivenden düşmenin yaralanmasız atlatılsa bile ağır yaralanma veya ölümle sonuçlanabileceğini hatırlatır; yaralanmasız düşmeleri de ramak kala olay olarak aynı yöntemle inceleyin.
Çok taraflı, karmaşık ya da proses ve enerji sistemlerini içeren kazalarda bu iki yöntem yetmeyebilir. ÇSGB'nin 2023 rehberi, basit yöntemlerin gizli ve tekrarlayan kök nedenleri kaçırabileceğini belirtir; karmaşık ve kök nedenleri açıkça görünmeyen kazalar için hata ağacı ve olay ağacı analizini önerir.
Kök neden analizinde en sık yapılan hatalar nelerdir?
En sık hata, analizi "çalışan dikkatsizdi" sonucunda bitirmektir. Bunu kanıtsız neden yazmak, tek zincire kilitlenmek, önlem olarak yalnızca "eğitim verilecek" yazmak ve faaliyetlere sorumlu ile termin atamamak izler. ÇSGB'nin yayımladığı kılavuzlar, dikkatsizlik ya da kurala uymama gibi sonuçların kök neden sayılamayacağını açıkça belirtir.
- Dikkatsizlikte durmak: ÇSGB'nin OSHA kaynaklı kılavuzu, dikkatsizliğin tek başına bir olayın nedeni sayılamayacağını söyler. Sonraki soru hep aynıdır: Bu davranış neden mümkün ya da olağan hâle gelmişti?
- Kanıtsız neden yazmak: Her satırın yanında kamera kaydı, fotoğraf, kayıt ya da ifade olmalı. "Muhtemelen" ile kurulan zincir yanlış önleme götürür.
- Tek zincire kilitlenmek: Yalnızca zemine bakan ekip, platform merdiven eksikliğini ve raf yerleşimini görmez.
- Zayıf önlem yazmak: ÇSGB el kitabına göre net olmayan öneriler, yeterince derin araştırma yapılmadığının işaretidir. "Dikkat edilecek" yerine ölçülebilir bir değişiklik yazın.
- Suçlu aramak: El kitabı, kasıtlı ve kötü niyetli bir ihlal ya da sabotaj yoksa disiplin cezasının ters etki yaratabileceğini belirtir. Suçlanacağını düşünen çalışan bir sonraki olayda bilgi saklar.
İş kazasından sonra hangi yasal yükümlülükler kök neden analizine bağlanır?
6331 sayılı Kanun m.14, işverene bütün iş kazalarının kaydını tutma, gerekli incelemeleri yapma ve raporları düzenleme yükümlülüğü verir; kök neden analizi bu incelemenin omurgasıdır. Analiz bildirimi beklemez: kaza kolluğa derhal, SGK'ya en geç kazadan sonraki üç iş günü içinde bildirilir. Bulgular risk değerlendirmesine ve işe dönüş eğitimine aktarılır.
| Yükümlülük | Süre | Dayanak | Analizle bağlantısı |
|---|---|---|---|
| Kazayı kolluğa bildirmek | Derhal | 5510 sayılı Kanun m.13 | Olay yeri ve deliller korunur |
| Kazayı SGK'ya bildirmek (İş Kazası Meslek Hastalığı E-Bildirim) | En geç kazadan sonraki 3 iş günü | 5510 m.13, 6331 m.14/2-a | Analizin bitmesi beklenmez |
| Kaydı tutmak, incelemek, rapor düzenlemek | Kanunda süre yok | 6331 m.14/1-a | Analiz raporun çekirdeğidir |
| Ramak kala olayları incelemek | Kanunda süre yok | 6331 m.14/1-b | Aynı yöntem uygulanır |
| Nedenleri araştırıp öneri sunmak, hekimle önleyici faaliyet planı hazırlamak | Belirtilmemiş | İGU Yönetmeliği m.9 | Faaliyet tablosu bu plandır |
| Risk değerlendirmesini tamamen veya kısmen yenilemek | Belirtilmemiş | Risk Değerlendirmesi Yönetmeliği m.12/2-ç | Kök neden yenilenecek bölümü gösterir |
| Kazayı kurulda araştırıp tedbirleri raporlamak (kurul varsa) | Belirtilmemiş | İSG Kurulları Yönetmeliği m.8/1-ç | Rapor kurul gündemine girer |
| Kazalıya ilave eğitim vermek | İşe dönüşte, çalışmaya başlamadan önce | 6331 m.17/4, Eğitim Yönetmeliği m.19 | Eğitimin konusu kazanın sebepleridir |
Tablodaki Eğitim Yönetmeliği, 2 Nisan 2026'da yayımlanan Çalışanların İş Sağlığı ve Güvenliği Eğitimlerinin Usul ve Esasları Hakkında Yönetmeliktir. Örnekteki kaza 13 Ekim Salı günü olduğu için, araya resmî tatil girmediğinden SGK bildiriminin son günü 16 Ekim Cuma'dır.
Kayıt ve inceleme yükümlülüğü yaptırımsız değildir: 6331 m.26/1-e, m.14'ün birinci fıkrasındaki her bir yükümlülük için ayrı idari para cezası öngörür. Kurul bulunan işyerlerinde ölümlü, uzuv kayıplı veya ağır kazalarda herhangi bir üye olağanüstü toplantı çağrısı yapabilir (İSG Kurulları Yönetmeliği m.9/1-c); kurulun işleyişini İSG kurulu yazımızda anlattık.
Analizi sahada kapatmak
Kök neden analizi, faaliyetler sahada uygulanıp risk değerlendirmesi güncellendiğinde tamamlanır. Bu analizleri yürütecek uzmanlık belgesini hedefliyorsanız Uludağ Uzman Akademi'nin C Sınıfı İş Güvenliği Kursu programını inceleyebilirsiniz.
Kaynaklar
- ÇSGB, Kaza/Olay İnceleme ve Kök Neden Analizi teknik rehberi (2023)
- ÇSGB İSGGM, Kazaları ve Olayları Araştırma El Kitabı (2025, HSE HSG245 çevirisi)
- 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu, madde 5, 14, 17 ve 26 (mevzuat.gov.tr)
- İş Sağlığı ve Güvenliği Risk Değerlendirmesi Yönetmeliği, madde 6, 10 ve 12 (mevzuat.gov.tr)
Sertifika eğitimleri
İSG kariyerinde bir adım önde olun
Bakanlık onaylı A, B, C Sınıfı İSG, İşyeri Hekimliği, DSP, İlk Yardım ve Hijyen sertifika programlarıyla 7 ilde 10 şubedeyiz.
