B Sınıfı İSG Uzmanlığı Şartları ve Sınav Süreci

Tehlikeli sınıftaki işyerlerinde görev alabilen B sınıfı İSG uzmanı olmak için gereken şartlar, eğitim saatleri ve sınav sürecine dair tüm detaylar rehberimizde.

B Sınıfı İş Güvenliği Uzmanı Kimdir?

Sahada aktif görev alan mühendis, mimar veya teknikerlerin kariyerlerinde kritik bir dönüm noktasını temsil eden B sınıfı İSG uzmanlığı şartları, 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu çerçevesinde net bir şekilde çizilmiştir. İş sağlığı ve güvenliği profesyonelleri, görev aldıkları işletmelerin tehlike sınıflarına göre yetkilendirilirler. B sınıfı iş güvenliği uzmanı; mevzuat kapsamında "az tehlikeli" ve "tehlikeli" olarak sınıflandırılan işyerlerinde yasal olarak görev yapma yetkisine sahip olan, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı (ÇSGB) tarafından belgelendirilmiş profesyoneldir.

Tehlikeli sınıf; imalat sanayisinin büyük bir bölümünü, tekstil fabrikalarını, metal işleme tesislerini ve çeşitli atölyeleri kapsayan oldukça geniş bir çalışma alanıdır. Bu tür işletmelerde iş kazası riski ve meslek hastalığına yakalanma ihtimali, ofis ortamlarına kıyasla çok daha yüksektir. Dolayısıyla B sınıfı bir uzmanın omuzlarındaki yük, yalnızca evrak takibi yapmak değil, sahada fiilen hayat kurtaran proaktif sistemler kurmaktır.

Akademimizde 11 yıldır verdiğimiz eğitimlerde en sık vurguladığımız husus, bu belgenin sadece bir yetki belgesi olmadığıdır. B sınıfı uzman, işverene rehberlik eden, çalışanların güvenli çalışma kültürünü benimsemesini sağlayan ve işletmenin yasal mevzuata tam uyumunu denetleyen kilit bir yöneticidir. Sahadaki tehlikeleri kaynağında yok etme prensibiyle çalışan bu uzmanlar, işyerinin sürdürülebilir üretim yapabilmesinin en temel güvencesidir.

Görev ve Sorumlulukları Nelerdir?

Tehlikeli sınıfta yer alan bir üretim tesisinde B sınıfı uzmanın üstlendiği sorumluluklar, masa başı çalışmalarından ziyade dinamik bir saha yönetimini gerektirir. Temel görevler ilgili yönetmeliklerce belirlenmiş olup, sahada uygulanabilirliği uzmanın mesleki yetkinliğine bağlıdır.

• Rehberlik ve Danışmanlık: İşyerinde yapılan çalışmaların, makine ve teçhizat alımlarının, tesisat değişikliklerinin iş sağlığı ve güvenliği mevzuatına uygun olarak planlanması için işverene yazılı önerilerde bulunmak.
• Risk Değerlendirmesi: İşyerindeki tehlikeleri belirlemek, riskleri analiz etmek ve bu riskleri kabul edilebilir seviyelere çekmek için hiyerarşik kontrol adımlarını planlamak.
• Çalışma Ortamı Gözetimi: Rutin saha denetimleri yapmak. Görünmez kazalar genellikle işletme körlüğünden kaynaklanır; bu nedenle uzmanın dışarıdan ve profesyonel bir gözle çalışma ortamını sürekli denetlemesi şarttır.
• Eğitim ve Bilgilendirme: Çalışanların yasal olarak alması gereken temel İSG eğitimlerini planlamak, vermek ve kayıt altına almak.
• Acil Durum Planlaması: Yangın, deprem, kimyasal sızıntı gibi acil durumlara karşı müdahale planları hazırlamak ve düzenli tatbikatlar organize etmek.

B Sınıfı İSG Uzmanlığı Şartları Nelerdir?

Kariyerine iş sağlığı ve güvenliği alanında yön vermek isteyen profesyonellerin en çok araştırdığı konu, B sınıfı İSG uzmanlığı şartları ve bu sürece nasıl dahil olunacağıdır. Mevcut düzenleme çerçevesinde, B sınıfı sertifikaya sahip olabilmek için izlenebilecek iki farklı yasal yol bulunur. Bunlardan ilki sahada belirli bir süre tecrübe kazanmayı zorunlu kılarken, diğeri akademik ilerlemeyi temel alır.

Birinci ve en yaygın yol, C sınıfı iş güvenliği uzmanı olarak mesleğe adım atmak ve sahada pişmektir. İSG kültürü, sadece teorik bilgiyle değil, sahadaki tozun yutulmasıyla, işçilerle kurulan iletişimle ve kriz anlarında alınan kararlarla gelişir. Bu gerçeği göz önünde bulunduran yasal mevzuat, adayların B sınıfı sınava girebilmesi için önce C sınıfında belirli bir fiili hizmet süresini doldurmalarını talep eder.

İkinci yol ise iş sağlığı ve güvenliği alanında akademik uzmanlaşmayı tercih edenlere sunulan istisnai bir haktır. Hangi yolu seçerseniz seçin, sürecin sonunda ÇSGB tarafından yetkilendirilmiş bir eğitim kurumundan zorunlu dersleri almanız ve merkezi sınavda başarı göstermeniz gerekir. Şimdi bu iki temel şartın detaylarına inelim.

C Sınıfı Belge ile Çalışma Süresi Şartı

C sınıfı sertifikaya sahip bir uzmanın B sınıfı sınava başvuru yapabilmesi için, C sınıfı belgeyle en az 3 yıl (1095 gün) fiilen görev yapmış olması temel şarttır. Burada dikkat edilmesi gereken en kritik nokta, "fiilen görev yapma" kavramıdır. Belgeyi cüzdanınızda tuttuğunuz süre bu hesaba katılmaz.

Çalışma sürenizin geçerli sayılabilmesi için, hizmet verdiğiniz işyerleriyle yaptığınız sözleşmelerin İSG-KATİP (İş Sağlığı ve Güvenliği Kayıt, Takip ve İzleme Programı) sistemi üzerinden onaylanmış olması gerekir. Sistemdeki aktif sigortalılık ve sözleşme gün sayınız toplamda 1095 güne ulaştığında, B sınıfı İSG uzmanlığı şartları kapsamındaki süre kriterini sağlamış olursunuz. Bu süre kesintisiz olmak zorunda değildir; farklı işyerlerinde, farklı zaman dilimlerinde yaptığınız İSG-KATİP onaylı çalışmalar toplanarak hesaplanır.

Doğrudan B Sınıfı Olabilen Meslek Grupları

Saha tecrübesi şartını beklemeden doğrudan B sınıfı uzmanlık sınavına girme hakkı, ilgili mevzuat kapsamında belirli bir akademik şartı yerine getiren meslek gruplarına tanınmıştır. Mühendislik fakültesi, mimarlık fakültesi veya fen-edebiyat fakültelerinin fizik, kimya, biyoloji bölümlerinden mezun olanlar ile teknik öğretmenler ve iş sağlığı ve güvenliği ön lisans mezunları bu kapsama girer.

Belirtilen bu meslek gruplarından birine mensup kişiler, üniversitelerin "İş Sağlığı ve Güvenliği" tezli veya tezsiz yüksek lisans programlarını başarıyla tamamladıklarında, 3 yıllık C sınıfı çalışma zorunluluğundan muaf tutulurlar. Yüksek lisans diplomasına sahip adaylar, doğrudan ÇSGB'nin açtığı B sınıfı sınavına başvuru hakkı kazanır.

Eğitim Süreci: B Sınıfı İSG Kursu Kaç Saat?

Şartları sağlayan adayların sınava girebilmesi için yetkilendirilmiş bir kurumdan eğitim almaları yasal bir zorunluluktur. Uludağ Uzman Akademi olarak, 7 ilde 10 şube ve 11 yıllık köklü tecrübe ile bu eğitim sürecini profesyonel bir yapıya kavuşturduk. B sınıfı İSG eğitimleri toplam 200 saatlik yoğun bir müfredattan oluşur.

Mevzuatta belirlenen bu 200 saatlik eğitimin dağılımı oldukça nettir: 90 saati uzaktan eğitim (asenkron ve senkron dersler), 110 saati ise yüz yüze eğitim şeklinde planlanır. Uzaktan eğitim modülleri, çalışan profesyonellerin zaman yönetimine uyum sağlamak amacıyla esnek bir yapıda sunulur. Yüz yüze eğitimler ise sahadaki vaka analizlerinin yapıldığı, mevzuatın derinlemesine tartışıldığı ve eğitici kadromuzun tecrübelerini aktardığı interaktif oturumlardır.

Akademimizde yeni dönem eğitim kayıtları açık durumdadır. 1.500+ mezunumuzdan aldığımız geri bildirimler, sınav başarısının sadece teorik ezberle değil, derslerde işlenen pratik saha örnekleriyle doğrudan bağlantılı olduğunu göstermektedir. Bu 200 saatlik maratonu sadece bir prosedür olarak değil, tehlikeli sınıftaki işletmelerde karşılaşacağınız zorluklara karşı bir kalkan olarak görmeniz gerekir.

İSG Sınav Süreci ve Başarı Kriterleri

Eğitim sürecini devamsızlık yapmadan ve başarıyla tamamlayan adaylar, ÖSYM tarafından Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı adına yılda genellikle iki kez düzenlenen İSG sertifika sınavına girmeye hak kazanır. Sınav başvuru süreçleri, İSG-KATİP sistemi üzerinden eğitim kurumunun onay vermesi ve ardından adayın ÖSYM sistemi üzerinden bireysel başvurusunu tamamlamasıyla ilerler.

Sınav, çoktan seçmeli sorulardan oluşur ve müfredat son derece geniştir. İş hukuku, temel hukuk kavramları, teknik iş güvenliği konuları (elektrik, makine, inşaat, maden vb.), sağlık riskleri, ergonomi, kimyasallarla çalışma ve uluslararası sözleşmeler sınavın ana omurgasını oluşturur. B sınıfı İSG uzmanlığı şartları arasında en zorlu aşamalardan biri olan bu sınav, adayın mevzuatı yorumlama ve sahaya entegre etme becerisini ölçer.

ÇSGB Sınav Formatı ve Baraj Puanı

Sınavda adaylara genellikle 50 soru yöneltilir. ÇSGB tarafından yetkilendirilen kurumların düzenlediği bu sınavda başarılı sayılmak için 100 tam puan üzerinden en az 70 puan almak gerekmektedir. Bu da 50 soruluk bir testte minimum 35 doğru cevap anlamına gelir. Yanlış cevaplar doğruları götürmez; dolayısıyla adayların tüm soruları mantık çerçevesinde yanıtlaması stratejik bir avantajdır. Akademimiz, 11 yıllık tecrübe ve 1.500+ mezun istatistiğiyle oluşturduğu özgün soru bankaları ve deneme sınavlarıyla adayları bu 70 barajının çok daha üstüne taşımayı hedefler.

İSG Uzmanlığı Sınıfları ve Çalışma Alanları Karşılaştırması

Sektörde yeni olan veya kariyer planlaması yapan profesyoneller için A, B ve C sınıfları arasındaki farkları netleştirmek faydalı olacaktır. Aşağıdaki tablo, 6331 sayılı kanuna göre uzmanlık sınıflarının yasal sınırlarını, eğitim sürelerini ve geçiş şartlarını özetlemektedir.

B Sınıfı Uzmanların Temel Görevlerinden: Risk Değerlendirmesi

Tehlikeli sınıftaki işyerlerinde görev alan bir B sınıfı uzmanın mesaisinin en kritik parçası risk değerlendirmesi sürecidir. 6331 sayılı kanun uyarınca risk değerlendirmesi yapmak veya yaptırmak işverenin yasal zorunluluğudur. Ancak bu teknik dokümanın hazırlanması, metodolojinin belirlenmesi ve sürecin yönetilmesi doğrudan iş güvenliği uzmanının koordinasyonunda gerçekleşir.

Tehlikeli sınıfta yer alan bir fabrikada (örneğin bir plastik enjeksiyon tesisinde) risk değerlendirmesi yaparken, sadece makinelerin hareketli aksamlarına bakılmaz. Kimyasal buharların solunması, ergonomik zorlanmalar, termal konfor şartları, gürültü seviyeleri ve psikososyal riskler bir bütün olarak ele alınır. Bizim önerimiz şudur: Sahada masa başında doldurulmuş matbu formlar yerine, çalışanların da görüşlerinin alındığı, "ramak kala" olaylarının incelendiği dinamik bir risk değerlendirme ekibi kurulmalıdır. Mevzuat, tehlikeli sınıftaki işyerlerinde bu değerlendirmenin belirli periyotlarla (mevzuatta belirlenen sürelerde) veya işyerinde köklü bir değişiklik olduğunda mutlaka yenilenmesini emreder.

Risk Değerlendirmesi Örneği PDF ve Dokümantasyon Süreci

Sahada yapılan titiz çalışmaların yasal bir geçerlilik kazanması için doğru şekilde raporlanması ve dokümante edilmesi şarttır. Sektöre yeni adım atan uzmanlar genellikle internet üzerinden buldukları bir "risk değerlendirmesi örneği PDF" dosyası üzerinden ilerleme eğilimindedir. Standart formlar ve matrisler (Fine-Kinney, L Tipi Matris vb.) metodolojiyi anlamak için harika birer rehberdir.

Ancak her işletmenin DNA'sı farklıdır. Bir metal atölyesi için hazırlanmış mükemmel bir risk değerlendirmesi örneği PDF formatı, sizin sorumlu olduğunuz tekstil fabrikasındaki tehlikeleri yansıtmaz. Dokümantasyon sürecinde tehlikenin kaynağı, riske maruz kalan kişiler, mevcut önlemler, alınması gereken ek aksiyonlar ve termin süreleri net bir şekilde yazılmalı; bu belge işveren ve İSG kurulu üyeleri tarafından ıslak imza ile kayıt altına alınmalıdır.

Neden Uludağ Uzman Akademi'yi Tercih Etmelisiniz?

İş sağlığı ve güvenliği eğitimi, sadece bir sınavı geçmek için değil, sahada insan hayatını koruyacak yetkinlikleri kazanmak için alınır. Uludağ Uzman Akademi olarak, 7 ilde 10 şube ile Türkiye'nin dört bir yanındaki profesyonellere ulaşıyoruz. Sektördeki 11 yıllık köklü tecrübemiz, eğitim müfredatımızı salt teorik bilgiden çıkarıp, doğrudan sahanın gerçekleriyle harmanlamamızı sağlıyor.

Bugüne kadar sektöre kazandırdığımız 1.500+ mezun, bugün Türkiye'nin önde gelen sanayi kuruluşlarında, inşaat projelerinde ve üretim tesislerinde İSG kültürüne liderlik ediyor. Eğitici kadromuz, mevzuatı ezberleten değil, mevzuatın sahadaki karşılığını öğreten başdenetçiler, A sınıfı uzmanlar ve akademisyenlerden oluşmaktadır. B sınıfı İSG uzmanlığı şartları konusunda aklınıza takılan tüm bürokratik süreçlerde (İSG-KATİP onayları, sınav başvuruları) kursiyerlerimize rehberlik ediyoruz. Yeni dönem kayıt avantajlarımızdan faydalanarak kariyerinize sağlam bir temel atmak, güven veren ve kurumsal bir yapıyla yola çıkmak için akademimizi tercih edebilirsiniz.

Sıkça Sorulan Sorular

C sınıfı uzman olmadan doğrudan B sınıfı İSG uzmanı olunur mu?

İlgili mevzuat kapsamında, iş sağlığı ve güvenliği alanında yüksek lisans yapmış olan mühendislik, mimarlık veya fen edebiyat fakültelerinin ilgili bölümlerinden mezun kişiler doğrudan B sınıfı sınavına girebilir. Bu akademik ilerleme, saha tecrübesi şartını ortadan kaldırır.

B sınıfı İSG uzmanlığı şartları arasında kaç yıl çalışma zorunluluğu vardır?

C sınıfı iş güvenliği uzmanlığı belgesiyle en az 3 yıl (1095 gün) fiilen görev yapmış olmak temel şartlardan biridir. Bu sürenin geçerli sayılabilmesi için çalışmaların İSG-KATİP sistemi üzerinden resmi olarak onaylanmış olması gerekir.

B sınıfı İSG eğitimleri ne kadar sürüyor?

B sınıfı eğitimleri toplam 200 saattir; bunun 90 saati uzaktan, 110 saati ise yüz yüze eğitim olarak planlanmaktadır. Devamsızlık hakkı mevzuatla sınırlandırılmış olup, derslere katılım zorunludur.

Sınavda başarılı olmak için kaç puan almak gerekir?

ÇSGB tarafından yetkilendirilen kurumların düzenlediği sınavda başarılı sayılmak için 100 üzerinden en az 70 puan almak gerekmektedir. Bu puan, 50 soruluk standart sınav formatında 35 doğru cevaba tekabül eder.

B sınıfı uzmanlar çok tehlikeli sınıfta çalışabilir mi?

Hayır, 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu'na göre B sınıfı uzmanlar sadece az tehlikeli ve tehlikeli sınıftaki işyerlerinde görev yapabilirler. Çok tehlikeli sınıftaki işyerleri için A sınıfı uzmanlık belgesi gerekmektedir.

İSG uzmanlığı sertifikalarının geçerlilik süresi var mıdır?

A, B ve C sınıfı İSG sertifikaları süreklidir; güncel mevzuata göre herhangi bir vize veya yenileme işlemi bulunmamaktadır. Belgenizi aldıktan sonra iptaline neden olacak yasal bir ihlal yapmadığınız sürece ömür boyu geçerliliğini korur.

Sonuç

İş sağlığı ve güvenliği alanında kariyerinizi bir üst seviyeye taşımak, daha geniş yetkilerle tehlikeli sınıftaki işletmelerde değer yaratmak istiyorsanız, doğru eğitim kurumuyla yola çıkmak en önemli adımdır. Uludağ Uzman Akademi'nin uzman eğitmen kadrosu, zengin doküman desteği ve sınav odaklı pratik çalışmalarıyla bu zorlu süreci güvenle atlatabilirsiniz. Yeni dönem eğitim programlarımız, kontenjan durumları ve kayıt işlemleri hakkında detaylı bilgi almak için iletişim sayfamız üzerinden eğitim danışmanlarımızla hemen iletişime geçebilirsiniz.